Morgen is het 3 oktober. Dat is voor de meeste mensen een gewone dag, maar voor Leidenaars is het een bijzondere dag. Het is 3 October. Het is feest! En wat voor feest!
Er zijn al wat festiviteiten aan voorafgegaan, maar het echte feest begon vanavond. En met dat feest ben ik opgegroeid. We woonden in de binnenstad en er speelde zich heel wat af, gewoon voor onze deur.

Een vast programmapunt bij de 3 Octoberviering in Leiden is De Taptoe. Het is een belangrijk programmapunt en de taptoe vindt plaats op de vooravond van 3 October, op 2 oktober dus. (Behalve als dat een zondag is, dan houdt Leiden de taptoe op 1 oktober). Een blik op de kalender leert je, dat dat vanavond was. En op zo’n avond krijg ik een soort heimwee….

uit de Feestwijzer:

De Taptoe wordt gehouden om hulde te brengen aan Prins Willem van Oranje, Pieter Adriaensz. van der Werf (burgemeester tijden het beleg), Jan van Hout (stadssecretaris), Jan van der Does (aanvoerder van de troepen) en Louis Boisot (hoofd van de Geuzenvloot, spreek op zijn Leids uit: bojsot).
Bij het defileren langs het standbeeld van Van der Werf en het Jan van Houtmonument, waar kransen worden gelegd, wordt de verenigingen verzocht de vaandels te doen neigen en te zorgen voor een correcte houding van de deelnemers.

Ongeveer alles wat zich vereniging noemt in Leiden neemt deel aan de taptoe.
Er trekt dus een stoet van voetballertjes, korfballers, muziekverenigingen, buurtclubs en noem maar op door de stad, met fakkels , lantaarns en meestal ook hun sportattributen.
De instrumentmakersschool had vroeger altijd iets aparts in elkaar geknutseld. Daar was iedereen nieuwsgierg naar en misschien is dat nog wel zo.
De sfeer is ontspannen. Wij waren toeschouwers vanuit de ramen van ons huis.

Als wij uit school kwamen waren de voortekenen al duidelijk aanwezig. Tegenover ons huis was een pleintje en meestal verrees daar dan al een kraampje.
Wat zal het worden deze keer? Het was doorgaans een ballonnenkraam of een kraam met toeters en feesthoedjes of iets dergelijks. Er liepen ook al mensen door de stad met duidelijke verwachtingen voor wat er ging komen.

Tegen de avond kwam de familie, dat wil zeggen een paar tantes, een oom, onze twee neven en oma en opa. Beneden op straat verzamelden zich inmiddels kijkers langs de stoeprand.
Wij gingen nog even de deur uit om te kijken hoe vol het was op het pleintje waar de deelnemers zich verzamelden, een paar keer liepen we zelf ook mee. Tegen de tijd dat het spul begon waren we weer thuis en vulden alle ramen op één en twee hoog.
Ramen open. Het kon beginnen. Het was half acht, tijd voor de start.
En dan trok de taptoe voorbij. Echt geweldig vonden wij het: de muziek, al die mensen voor de deur.

Na deze doorgang vertrokken we gezamenlijk naar ‘het land’.
Het land, dat was het Schuttersveld, toen nog een van sintels voorzien groot open stuk vlak bij het station. Daar werd de kermis gehouden.

Kermis?? Volgens de feestwijzer heet het nog altijd: ‘Groot Lunapark’. En ik zie dat het tegenwoordig ook ‘Grote Taptoe’ en ‘Grote Optocht’ (Die is morgen) is.
In die tijd moest je zelfs nog toegang betalen om het terrein op te mogen.
Leden van de 3 Octobervereeniging hadden een toegangskaart, ik denk voor meer personen. Mijn vader was twee keer lid. Dat scheelde wachten in de rij bij de kaartjesverkoop. Met de hele club zwierven we de kermis over. Het was toen al een grote kermis, de enige die in Leiden gehouden werd: op de avond van 2 oktober, pas ná de start van de Taptoe en de hele dag op 3 October.
De echte Leidenaar spaarde er het hele jaar voor.
Wij kinderen vonden het allemaal geweldig natuurlijk.

En dan aten we poffertjes.
Op de Haarlemmerstraat was een zaak waar je het hele jaar door poffertjes, oliebollen enzovoort kon kopen. Ik heb nogal wat zakgeld gespaard voor oublies gevuld met slagroom. Die kostten daar vroeger een kwartje.
Het verbaasde ons nooit: Het was er altijd druk als we van de kermis kwamen, altijd was het dringen. Maar van de drie tafels met stoelen die er stonden waren er altijd minstens twee vrij en daar gingen we zitten. Pas veel later is het tot me doorgedrongen dat daar wel voor gezorgd zal zijn. We werden verwacht.
Daar zaten we dan met zijn veertienen of zoiets.
Héérlijk, die poffertjes. Verder kregen we ze nooit. Het hoort bij 3 October ( of eigenlijk 2 oktober ).

Daarna was het naar huis en naar bed.
Morgen nog een hééééééle dag feest!!!!

Tags:, , ,
11 Reacties op “de taptoe”
  1. Hermien says:

    Nu weet ik het zeker: het is een complot! Iedereen schrijft over Drie October om mij heimwee te bezorgen. Is gelukt :cry: !

  2. Nanos says:

    @Hermien
    Ik heb het ook :cry: !

  3. Brimstone says:

    Ik moest er gisteravond ook even aan denken: de taptoe begint zo :-)

  4. Wieneke says:

    Een heerlijk feest, vooral voor kinderen.

  5. sebbo says:

    Op school hoorde ik van leidens ontzet. Het meest sprak me aan het uitdelen van van gratis haring en wittebrood. Dat het gepaard gaat met grote activiteiten wist ik niet. Vlgend jaar ga ik dan maar eens heen.

  6. Thérèse says:

    Nanos: Wat let je om ONMIDDELLIJK op de trein te stappen? Het is nog de hele dag 3 oktober!! VLUG!!!!!!!!!

    @Hermieneke moet maar een zakdoekje pakken; is te ver weg om er nog heen te gaan.

  7. hanscke says:

    Leidens ontzet, werd dat niet met hutspot gevierd? Volgens mij was dat voor mijn moeder de aanleiding om dan met de winterkost te beginnen en toen lustte ik nog geen hutspot.

  8. Hermien says:

    @Nanos en Brimstone: je denkt er altijd aan hè, hoe ver je ook van Leiden verwijderd bent inmiddels! Lekker harinkie en hutspot natuurlijk :-)

  9. Hermien says:

    @Wieneke: nee, dat heb je helemaal verkeerd begrepen. Het is absoluut geen kinderfeest. Integendeel, het is eigenlijk vooral een volwassenenfeest.

  10. nanos says:

    @Hermien
    Ik vind het wel een feest voor iedereen, jong en oud en van alle rangen en standen.
    Onze situatie was wel anders dan voor hen die niet midden in de stad woonden.
    Wij liepen ons huis in en uit, terwijl anderen de hele dag van huis waren (en zijn) en voor veel dingen konden we zelfs thuis blijven.
    Het is bijna niet uit te leggen aan buitenstaanders (net al carnaval denk ik).

  11. eveline says:

    ja, ik kan het me helemaal voorstellen, 2 x lid van de 3 octobervereeniging!!! zo herinner ik me hem ook.
    en later, toen wij weer als kleine kinderen meegingen naar de kermis (maar dat was dan geloof ik op 3 oktober en niet ‘s avonds na de taptoe op 2 oktober), gingen we met zijn allen op de terugweg langs alle italiaanse ijssalons die we tegenkwamen om een ijsje te nemen, en te testen wie we dat jaar weer de beste vonden. en ja, we namen een omweg… en als we dan weer bij opa en oma thuis kwamen, moesten we aan opa vertellen welke de beste was en dan ging hij er nog eens heen om voor iedereen nog een ijsje te halen. en 2 voor zichzelf, dan had hij er alvast 1 voor onderweg!

  12.  
Plaats een reactie

:D :-) :( :o 8O :? 8) :lol: :x :P :oops: :cry: :evil: :twisted: :roll: :wink: :!: :?: :idea: :arrow: :| :mrgreen: