Het mes,
Solingen Germany Rostfrei,
sneed prima door de tomaat
en in mijn vinger.

De plaatselijke bibliotheek bood mij vandaag zes ‘tegeltjes’ aan. Op elke tegel staat een winnend gedicht van de Regionale Gedichtenwedstrijd die elk jaar in Zuid-Gelderland wordt gehouden.
Het is vandaag Gedichtendag.



Vroeger op school had ik een grondige hekel aan gedichten. Ik vond de taal vaak gezwollen. En als ze voorgedragen werden kon ik de toon niet waarderen, gedragen, veel te plechtig en overdreven.
Later kwam ik toch gedichten tegen die ik wel kon waarderen. Ik kon er genoeg bij elkaar sprokkelen om voor mijn eindexamen op mijn lijst te zetten. Daarin werd gewone taal gebruikt. We moesten ze desgevraagd ook voordragen bij het mondeling. Het hardop lezen van gedichten is maar weinigen gegeven, volgens mij dan. Zelfs de dichters zelf kunnen er nog flink mee de mist in gaan. Ik heb toen dus lang moeten zoeken naar de volgens mij juiste toon.
Gedichten zijn nog steeds niet mijn favoriete leesstof. Dat zal wel zo blijven, zelfs al heb ik zelf in de loop der jaren wel dingen geschreven die je gedichten zou kunnen noemen. Maar toch: Ik ben meer prozaïsch dan poëtisch.

“Leg drie boektitels op elkaar, zó, dat ze een gedicht vormen,”
zegt Martine.

Ik heb het vaker zien doen, en het blijkt nog niet mee te vallen.
Titels genoeg, maar zijn ze ook geschikt?
En wat als de naam van de auteur in de weg staat of als die titels bij lange na niet behoorlijk onder elkaar te krijgen zijn?
Ik heb die naam er maar tussenuit geknutseld hier mijn bijdrage:

Het bovenste boek is een bundel met dichtbundels van Rutger Kopland.
In het midden ligt een boek van Daphne Meijer.
Het boek onderaan is geschreven door Astrid Roemer.

Vandaag overleed de dichter Jan Eijkelboom, bezoldigd stadsdichter van de gemeente Dordrecht. Hij zou zaterdag 82 jaar zijn geworden.

Nanos heeft het niet zo op het verschijnsel overheidsdichters, en vindt de huidge dichter des vaderlands tot nu toe een drie-keer-niksrijmelaar, maar dat terzijde.
Dat neemt niet weg dat Jan Eijkelboom zijn sporen wel verdiend heeft. Hier staat een aantal gedichten van hem. Ik geef alvast een voorproefje waarin de nodige nostalgie duidelijk aanwezig is .

Boven de Rails

Het is aangewind. Het komen en gaan
van treinen wordt hoorbaar
als in de tijd toen iedereen nog leefde.

Hun doordringende signaal
bootst de stoomfluit minder goed na
dan stoten op de mondharmonica,
als het op hartverscheuren aankomt.

*

Een tunnel onder het spoor
was de trots van de stad.
Onbetreurd bleef de luchtbrug
waarover kostwinners met hoeden
hun rijwiel hadden gezeuld.

Je rende de trappen op om op tijd
in de naar zwavel geurende rook te staan.
Soms kon een flintertje steenkool
pas thuis voor de spiegel
met de punt van een zakdoek
uit een bloeddoorlopen oog
worden getild.

Alleen in je kleren hing nu
nog even de rook.

(Hier geplaatst omdat er volgens Rob zelfs geen gedicht aan die ‘saaie, duffe, niet inspirerende maand die 720 lange uren gaat duren’, gewijd is.)

November

Het regent en het is november:
Weer keert het najaar en belaagt
Het hart, dat droef, maar steeds gewender,
Zijn heimelijke pijnen draagt.

En in de kamer, waar gelaten
Het daaglijks leven wordt verricht,
Schijnt uit de troosteloze straten
Een ongekleurd namiddaglicht.

De jaren gaan zoals zij gingen,
Er is allengs geen onderscheid
Meer tussen dove herinneringen
En wat geleefd wordt en verbeid.

Verloren zijn de prille wegen
Om te ontkomen aan den tijd:
Altijd november, altijd regen,
Altijd dit lege hart, altijd.

J.C.Bloem (1887-1966)

overgenomen uit: Domweg gelukkig, in de Dapperstraat

IMMORTELLE XLIX

Wel menigmaal zei de melkboer
Des morgens tot haar meid:
”De stoep is weer nat”. Och, hij wist niet
Dat er ‘s nachts op die stoep was geschreid.

Nu dat hij en de meid het niet wisten,
Dat was minder; – maar dat zij
Er hoegenaamd niets van vermoedde
Dat was wel hard voor mij.





François Haverschmidt (1835-1894)
(Piet Paaltjens)

uit: Snikken en grimlachjes

DE PRUIMEBOOM

Ene vertelling

JANTJE zag eens pruimen hangen,
o! als eieren zo groot,
‘t Scheen, dat JANTJE woû gaan plukken,
schoon zijn vader ‘t hem verbood.
Hier is, zei hij, noch mijn vader,
noch de tuiman, die het ziet:
Aan een boom, zo vol geladen,
mist men vijf zes pruimen niet.
Maar ik wil gehoorzaam wezen
en niet plukken: ik loop heen.
Zou ik, om een handvol pruimen,
ongehoorzaam wezen? Neen.
Voort ging JANTJE: maar zijn vader,
die hem stil beluisterd had,
Kwam hem in het lopen tegen
voor aan op het middelpad.
Kom, mijn JANTJE, zei de vader,
kom, mijn kleine hartedief!
Nu zal ik u pruimen plukken;
nu heeft vader JANTJE lief.
Daarop ging Papa aan ‘t schudden,
JANTJE raapte schielijk op;
JANTJE kreeg zjn hoed vol pruimen
en liep heen op een galop.

Hieronymus van Alphen (1746-1803)

AAN BETSY

Het heugt mij als de dag van gisteren. Op het mos
In hartverovrend achtelooze houding lag
Uw rijzige figuur, wijl de anderen het bosch
Langzaam doordwaalden. ‘t Was een vreeslijk heete dag.

Gij hieldt mijn veldflesch aan uw rozenlipjes, droog
Van ‘t lachen. Diep-gemoedlijk, als wen de avondklok
Door ‘t dal luidt, klonk het in uw keel. En zacht bewoog
Uw zoete strot zich op en neer bij elke slok.

Intusschen leunde ik schilderachtig op den tronk
Eens duizendjaargen eiks en vroeg heimlijk, wat
Voor smaak wel ‘t lot had, dat het aan een veldflesch schonk,
Wat droomend slechts mijn dichtermond genoten had.

O, ware ‘t noodlot niet alleen behept met koud
Verstand maar ook met warm gevoel, – uw poezle hand
Had plots de flesch, zoodra ze leeg was, door het woud
Gekeild, en op mijn lippen had uw mond gebrand.

Nu echter dronkt ge alleen de flesch leeg, onbewust
Dat de inhoud nog al koppig was, – ‘t was witte port, -
En sloot uw loddrige oogjes dicht en sliept gerust.-
Nooit heb ik zóóveel tranen op één dag gestort.





Francois Haverschmidt (1835-1894)
(Piet Paaltjens)

uit: Snikken en grimlachjes

TERUGBLIK IN EEN GLAS JENEVER

‘k Had een sprookjeshuwelijk
achteraf beschouwd

maar ik was alleen
met de heks getrouwd.

© Lévi Weemoedt, 2001

Zag ik een kersenbloesem
terugvliegen naar zijn tak?
Ah, het was een vlinder

Moritake
(Shinto-priester, zestiende eeuw)

Heb je wel eens meegedaan met het raden van boekcitaten? Het gaat niet alleen om citaten. Het gaat over boeken, schrijvers, illustratoren. Het zijn ook vragen als ‘Wie staat op deze foto?’ of ‘Wie tekende dit?’ en varianten daarop.

Nu gaat het om een kruiswoordpuzzel waarmee punten te verdienen zijn. Bij Citaten raden staan een toelichting en een link naar de puzzel.